Rẽ nhánh và lặp trong lập trình

Rẽ nhánh quyết định luồng chương trình dựa trên điều kiện. Vòng lặp thực thi khối mã lặp lại cho đến khi đạt điều kiện dừng.

Kiểm tra điều kiện với if

Cấu trúc rẽ nhánh cơ bản sử dụng điều kiện để chọn hướng thực thi.

Cú pháp if đơn giản

gia_tri = 5
if gia_tri > 0:
    print("Giá trị dương")

If với else

so_hang = -3
if so_hang >= 0:
    print("Số không âm")
else:
    print("Số âm")

If với elif và else

diem_so = 75
if diem_so >= 90:
    print("Xuất sắc")
elif diem_so >= 70:
    print("Khá")
elif diem_so >= 50:
    print("Trung bình")
else:
    print("Không đạt")

Giá trị Boolean trong Python

Những giá trị được xem là False: False, None, 0, chuỗi rỗng '', danh sách [], từ điển {}, tuple (), set(). Các giá trị khác là True.

danh_sach_rong = []
if danh_sach_rong:
    print("Danh sách có phần tử")
else:
    print("Danh sách trống")

Biểu thức điều kiện rút gọn

a, b = 10, 15
so_lon_nhat = a if a > b else b

Toán tử logic thay thế if

thong_tin = {'ten': 'An', 'tuoi': 20}
dia_chi = thong_tin.get('dia_chi') or 'Chưa xác định'

Vòng lặp trong Python

Python cung cấp hai loại vòng lặp: for và while.

Vòng lặp for

Duyệt qua các phần tử của đối tượng khả duyệt.

Lặp với range

for i in range(1, 6):
    print(f"Lần lặp thứ {i}")

Duyệt chuỗi

chuoi = "Python"
for ky_tu in chuoi:
    print(ky_tu)

Duyệt danh sách có chỉ số

mau_sac = ['đỏ', 'xanh', 'vàng']
for vi_tri, ten_mau in enumerate(mau_sac):
    print(f"Vị trí {vi_tri}: {ten_mau}")

Duyệt từ điển

sinh_vien = {'tên': 'Hùng', 'khóa': 3, 'ngành': 'CNTT'}
for khoa, gia_tri in sinh_vien.items():
    print(f"{khoa}: {gia_tri}")

Vòng lặp while

dem = 3
while dem > 0:
    print(f"Đếm ngược: {dem}")
    dem -= 1

Điều khiển vòng lặp

break dừng toàn bộ vòng lặp, continue bỏ qua lần lặp hiện tại.

for num in range(1, 10):
    if num % 3 == 0:
        continue
    if num == 8:
        break
    print(num)

Kết hợp else với vòng lặp

for i in range(5):
    if i == 10:
        break
    print(i)
else:
    print("Hoàn thành không ngắt quãng")