Thiết Lập Môi Trường Phát Triển

Để bắt đầu với C++, bạn cần cài đặt công cụ biên dịch và môi trường lập trình. Trình biên dịch GCC từ bộ công cụ MinGW hoặc Clang là lựa chọn phổ biến. Các IDE hỗ trợ tốt bao gồm Visual Studio Code với extension C/C++ hoặc CLion.

Cấu Trúc Chương Trình Cơ Bản

Một chương trình C++ tối thiểu cần chứa hàm chính main():

#include <iostream>

int main() {
    std::cout << "Chào mừng đến với C++" << std::endl;
    return 0;
}

Hàm main() là điểm bắt đầu thực thi. Câu lệnh std::cout xuất nội dung ra màn hình, std::endl tạo dòng mới và làm mới bộ đệm.

Chú Thích Trong Mã Nguồn

Chú thích giúp giải thích logic chương trình mà không ảnh hưởng đến thực thi:

• Chú thích đơn dòng: // Đây là chú thích
• Chú thích đa dòng: /* Dòng 1 Dòng 2 */

Biến Và Hằng Số

Quy Tắc Đặt Tên

• Chỉ sử dụng chữ cái, số và gạch dưới
• Ký tự đầu tiên không phải số
• Phân biệt chữ hoa/chữ thường
• Không dùng từ khóa ngôn ngữ (int, class,...)

Khởi Tạo Biến

int giaTri = 10;          // Cách 1
double diemSo(8.5);       // Cách 2
char kyTu{'A'};           // Cách 3 (C++11)

Nên khởi tạo giá trị khi khai báo biến để tránh giá trị rác trong bộ nhớ.

Hằng Số

Có hai phương pháp định nghĩa hằng:

// Sử dụng từ khóa const
const float PI = 3.14159f;

// Sử dụng macro (tránh dùng khi có thể)
#define MAX_SIZE 100

Ưu tiên dùng const vì có kiểm tra kiểu dữ liệu và tuân thủ phạm vi khai báo.

Phân Loại Kiểu Dữ Liệu

Kiểm Tra Kích Thước Bộ Nhớ

Dùng toán tử sizeof để xác định kích thước kiểu dữ liệu:

std::cout << "Kích thước int: " << sizeof(int) << " byte\n";
std::cout << "Kích thước double: " << sizeof(double) << " byte";

Các Kiểu Nguyên Thủy

Xử Lý Số Thực

Định dạng đầu ra số thực với thư viện <iomanip>:

#include <iomanip>

double soThuc = 3.1415926535;
std::cout << std::fixed << std::setprecision(3) << soThuc;

Kết quả: 3.142

Nhập/Xuất Dữ Liệu

Nhập Từ Bàn Phím

int tuoi;
std::cout << "Nhập tuổi của bạn: ";
std::cin >> tuoi;

Xuất Dữ Liệu

So sánh hai phương pháp xuống dòng:

std::cout << "Cách 1\n";     // Không làm mới bộ đệm
std::cout << "Cách 2" << std::endl; // Làm mới bộ đệm

Sử dụng std::endl khi cần đảm bảo dữ liệu xuất hiện ngay lập tức.

Toán Tử Cơ Bản

Một số lưu ý quan trọng:

• Toán tử chia / và chia lấy dư % chỉ áp dụng cho số nguyên
• Phép chia lấy dư tuân theo quy tắc: -10 % 3 = -1
• Phân biệt toán tử gán = và toán tử so sánh ==

int a = 5;
int b = 2;
std::cout << "5 / 2 = " << a / b << "\n";  // Kết quả: 2
std::cout << "5 % 2 = " << a % b;         // Kết quả: 1

Không Gian Tên (Namespace)

Tránh xung đột tên bằng cách sử dụng namespace:

namespace toanHoc {
    const double PI = 3.14159;
    double tinhDienTich(double r) {
        return PI * r * r;
    }
}

// Sử dụng
double dienTich = toanHoc::tinhDienTich(5.0);