Giới thiệu Ngôn ngữ Python
Python là ngôn ngữ thông dịch đa mục đích, được ứng dụng rộng rãi trong phát triển web, xử lý dữ liệu khoa học và lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Khác với ngôn ngữ biên dịch, mã Python được thực thi trực tiếp mà không cần chuyển đổi sang mã máy trước.
Ví dụ Mở đầu
print("Chào lập trình viên!")
Đây là chương trình đầu tiên, sử dụng hàm print để hiển thị thông báo. Lưu ý cú pháp khác biệt so với hàm printf trong C.
Toán tử Cơ bản
Python hỗ trợ các toán tử số học cơ bản:
+và-cho phép cộng/trừ*cho phép nhân/cho phép chia (luôn trả về số thực)
Ví dụ:
tong = 15 + 7
hieu = 20 - 3.5
thuong = 10 / 3 # Kết quả: 3.3333333333333335
Xử lý Số Thực
Số thực (float) trong Python được biểu diễn bằng dấu chấm thập phân:
pi = 3.14159
do_cao = 1.75
Đặc điểm quan trọng:
- Kết quả phép chia luôn là số thực
- Python tự động chuyển đổi số nguyên sang số thực khi cần
- Độ chính xác tối đa 16 chữ số thập phân
Chuỗi Ký tự
Chuỗi được định nghĩa bằng dấu nháy đơn hoặc kép:
ten = "Nguyễn Văn A"
thong_bao = 'Lỗi hệ thống!'
Các thao tác phổ biến:
- Nối chuỗi với
+:"Xin chào" + " bạn!" - Nhân chuỗi:
"la" * 3→"lalala" - Escape character:
"Dấu nháy \"trong\" chuỗi"
Cấu trúc Điều khiển
Rẽ nhánh với if-elif-else
diem = 85
if diem >= 90:
print("Xuất sắc")
elif diem >= 80:
print("Giỏi")
else:
print("Cần cố gắng")
Vòng lặp While
dem = 1
while dem <= 5:
print(f"Lần lặp thứ {dem}")
dem += 1
Vòng lặp For
for i in range(3):
print("Python") # In 3 lần "Python"
Danh sách và Từ điển
Danh sách (List)
danh_sach_so = [2, 4, 6, 8]
danh_sach_so.append(10) # Thêm phần tử
print(danh_sach_so[0]) # Truy cập phần tử
Từ điển (Dictionary)
thong_tin = {
"ten": "Trần Thị B",
"tuoi": 28,
"cong_viec": "Lập trình viên"
}
print(thong_tin["ten"])
Hàm và Module
Định nghĩa Hàm
def tinh_binh_phuong(x):
return x * x
ket_qua = tinh_binh_phuong(5) # Kết quả: 25
Sử dụng Module
import math
goc = math.radians(90) # Chuyển đổi độ sang radian
from datetime import datetime
thoi_gian_hien_tai = datetime.now()
Xử lý Ngoại lệ
try:
ket_qua = 10 / 0
except ZeroDivisionError:
print("Lỗi chia cho 0!")
finally:
print("Khối finally luôn được thực thi")
Lập trình Hướng đối tượng
class DongVat:
def __init__(self, ten, tuoi):
self.ten = ten
self.tuoi = tuoi
def gioi_thieu(self):
return f"Tôi là {self.ten}, {self.tuoi} tuổi"
cho = DongVat("Mực", 3)
print(cho.gioi_thieu())
Biểu thức Chính quy
Sử dụng module re để xử lý chuỗi phức tạp:
import re
mau = r"\d{3}-\d{3}-\d{4}"
so_dien_thoai = "123-456-7890"
if re.match(mau, so_dien_thoai):
print("Định dạng số điện thoại hợp lệ")