Khi thực hiện cài đặt các bộ thư viện đồ sộ như texlive-full (thường dùng cho công cụ mô phỏng toán học Manim), người dùng máy ảo Ubuntu trên VMware thường xuyên gặp phải lỗi hệ thống thông báo không đủ không gian trống trong thư mục lưu trữ tạm thời của apt.

E: You don't have enough free space in /var/cache/apt/archives/.

Để xác định chính xác tình trạng phân bổ tài nguyên, bạn có thể kiểm tra dung lượng các phân vùng hiện tại bằng lệnh sau:

df -hT

Nếu cột sử dụng (Use%) tại phân vùng gốc / báo động ở mức trên 90%, hệ thống sẽ không thể tải về và giải nén các tệp tin cài đặt mới. Dưới đây là quy trình 3 bước để mở rộng dung lượng ổ đĩa một cách an toàn.

Bước 1: Mở rộng kích thước ổ đĩa ảo trên VMware

Trước tiên, bạn cần tắt hoàn toàn máy ảo Ubuntu (Power Off). Việc thay đổi cấu hình phần cứng không thể thực hiện khi máy ảo đang chạy hoặc ở trạng thái Suspend.

1. Mở phần mềm VMware, chọn máy ảo cần xử lý.
2. Truy cập vào Edit virtual machine settings.
3. Tại tab Hardware, chọn mục Hard Disk.
4. Trong khung bên phải, nhấn nút Expand.
5. Nhập kích thước dung lượng mới (ví dụ từ 20GB lên 60GB) và nhấn Expand để xác nhận.

Lúc này, VMware chỉ mới ghi nhận một vùng không gian trống (unallocated space) chưa được định dạng trên ổ đĩa vật lý ảo. Bạn cần vào bên trong hệ điều hành để gộp phần không gian này vào phân vùng đang sử dụng.

Bước 2: Cài đặt công cụ quản lý phân vùng GParted

Khởi động lại máy ảo Ubuntu và tiến hành cài đặt công cụ gparted để thao tác với các phân vùng thông qua giao diện đồ họa trực quan:

sudo apt update
sudo apt install gparted -y

Sau khi cài đặt xong, hãy khởi chạy ứng dụng với quyền root:

sudo gparted

Bước 3: Điều chỉnh phân vùng hệ thống

Trong giao diện GParted, bạn sẽ thấy phân vùng hiện tại (thường là /dev/sda1) và một vùng màu xám có nhãn unallocated nằm ngay bên cạnh.

1. Chuột phải vào phân vùng cần mở rộng (ví dụ /dev/sda1).
2. Chọn tùy chọn Resize/Move.
3. Kéo thanh trượt sang hết phía bên phải để bao phủ toàn bộ vùng trống vừa thêm từ VMware, hoặc nhập thủ công dung lượng mong muốn vào ô New size.
4. Nhấn nút Resize/Move.
5. Quan trọng: Nhấn vào biểu tượng dấu tích xanh (Apply All Operations) trên thanh công cụ để GParted thực hiện các thay đổi vào cấu trúc đĩa.

Sau khi tiến trình hoàn tất, hệ thống sẽ nhận diện được không gian lưu trữ mới. Bạn có thể kiểm tra lại bằng lệnh df -h để đảm bảo phân vùng / đã có đủ dung lượng cần thiết trước khi tiếp tục cài đặt các gói phần mềm lớn.

# Thử lại lệnh cài đặt sau khi đã mở rộng ổ đĩa
sudo apt install texlive-full