Giới thiệu ngôn ngữ Python
Python có hai phiên bản chính là Python 2 và Python 3. Hiện nay Python 3 được khuyến nghị sử dụng do Python 2 đã ngừng hỗ trợ. Python là ngôn ngữ kịch bản với đuôi tệp .py, thuộc nhóm thông dịch nên thực thi chậm hơn ngôn ngữ biên dịch như C/Java, nhưng bù lại có cú pháp rõ ràng và dễ đọc.
Python phổ biến nhờ thư viện phong phú, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu. Để chạy mã Python, cần cài đặt môi trường thực thi. Anaconda là lựa chọn tối ưu vì tích hợp sẵn nhiều thư viện khoa học dữ liệu.
Công cụ phát triển
- PyCharm: IDE mạnh cho dự án lớn
- Jupyter Notebook: Môi trường tương tác, chạy mã theo từng phần
- Sublime Text, VS Code: Trình soạn thảo nhẹ
Cú pháp cơ bản
Python là ngôn ngữ kiểu mạnh, không cần khai báo kiểu dữ liệu khi gán biến:
so_nguyen = 10
chuoi_ky_tu = "Xin chào"
so_thuc = 3.14
Nhập xuất dữ liệu
nhap_du_lieu = input("Nhập giá trị: ")
print("Kết quả:", nhap_du_lieu)
Chú thích
# Chú thích dòng đơn
""" Chú thích
nhiều dòng """
Toán tử và hàm cơ bản
a, b = 5, 3
print("Chia nguyên:", a // b) # 1
print("Chia dư:", a % b) # 2
print("Lũy thừa:", a ** b) # 125
Cấu trúc dữ liệu
Danh sách (List)
ds = [1, 2, 3]
ds.append(4)
ds.insert(1, 5)
print(ds) # [1, 5, 2, 3, 4]
Từ điển (Dictionary)
tu_dien = {'tên': 'Hoàng', 'tuổi': 25}
tu_dien['ngành'] = 'CNTT'
print(tu_dien['tuổi']) # 25
Tập hợp (Set)
tap_hop = {1, 2, 2, 3}
print(tap_hop) # {1, 2, 3}
Hàm trong Python
def tinh_binh_phuong(gtri):
"""Trả về bình phương của giá trị nhập vào"""
return gtri ** 2
print(tinh_binh_phuong(4)) # 16
Tham số hàm
def xuat_thong_tin(ten, *, tuoi):
print(f"{ten}, {tuoi} tuổi")
xuat_thong_tin("Minh", tuoi=30)
Xử lý tệp tin
with open('data.txt', 'r', encoding='utf-8') as tep:
noi_dung = tep.read()
print(noi_dung)
Lập trình hướng đối tượng
class NhanVien:
def __init__(self, ten, luong):
self.ten = ten
self.luong = luong
def in_thong_tin(self):
print(f"{self.ten}: {self.luong}")
nv1 = NhanVien("An", 5000)
nv1.in_thong_tin()
Xử lý ngoại lệ
try:
ket_qua = 10 / 0
except ZeroDivisionError:
print("Lỗi chia cho 0")