Scoop là một trình quản lý gói (package manager) dòng lệnh dành cho Windows, tập trung vào sự tiện lợi, tính di động và giảm thiểu sự phụ khoát vào các trình cài đặt giao diện (GUI). Khác với các trình cài đặt truyền thống, Scoop cài đặt phần mềm vào thư mục người dùng, tránh làm bẩn registry và không yêu cầu quyền Administrator cho hầu hết các tác vụ.

Cài đặt Scoop

Để bắt đầu sử dụng Scoop, bạn cần mở PowerShell (phiên bản 5.1 trở lên) và thiết lập chính sách thực thi mã lệnh, sau đó chạy kịch bản cài đặt tự động:

# Thiết lập chính sách thực thi cho phiên làm việc hiện tại
Set-ExecutionPolicy -ExecutionPolicy RemoteSigned -Scope CurrentUser

# Tải và khởi chạy script cài đặt
Invoke-RestMethod -Uri https://get.scoop.sh | Invoke-Expression

Thiết lập môi trường cơ bản

Sau khi cài đặt thành công, có một số công cụ bổ trợ giúp Scoop hoạt động mượt mà hơn:

• Git: Thành phần bắt buộc để Scoop cập nhật dữ liệu từ các kho lưu trữ (buckets).
• Aria2: Giúp tăng tốc độ tải xuống thông qua kết nối đa luồng.
• Innounp: Hỗ trợ giải nén các tệp cài đặt Inno Setup.

# Cài đặt các công cụ bổ trợ
scoop install git aria2 innounp

Cấu trúc thư mục của Scoop

Mặc định, Scoop lưu trữ mọi thứ tại C:\Users\Tên_Người_Dùng\scoop. Hiểu rõ cấu trúc này giúp bạn quản lý dữ liệu tốt hơn:

• apps: Chứa các phiên bản thực thi của phần mềm.
• buckets: Danh sách các tệp JSON định nghĩa cách tải và cài đặt ứng dụng.
• cache: Lưu trữ các tệp cài đặt đã tải về (có thể xóa để tiết kiệm dung lượng).
• persist: Lưu trữ dữ liệu người dùng và cấu hình của ứng dụng (giúp dữ liệu không bị mất khi cập nhật phần mềm).
• shims: Các tệp liên kết được thêm vào biến môi trường PATH để bạn có thể gọi lệnh từ bất cứ đâu.

Các lệnh thao tác thường dùng

1. Quản lý gói phần mềm

# Tìm kiếm ứng dụng
scoop search <tên_ứng_dụng>

# Xem thông tin chi tiết
scoop info <tên_ứng_dụng>

# Cài đặt một phiên bản cụ thể
scoop install <tên_ứng_dụng>@<phiên_bản>

# Gỡ bỏ ứng dụng
scoop uninstall <tên_ứng_dụng>

# Ngăn ứng dụng tự động cập nhật
scoop hold <tên_ứng_dụng>
scoop unhold <tên_ứng_dụng>

2. Cập nhật và dọn dẹp

# Cập nhật danh sách phần mềm và chính Scoop
scoop update

# Cập nhật tất cả ứng dụng đang cài đặt
scoop update *

# Loại bỏ các phiên bản cũ của ứng dụng để giải phóng bộ nhớ
scoop cleanup *

# Xóa bộ nhớ đệm tải về
scoop cache rm *

3. Quản lý Buckets (Kho lưu trữ)

Buckets là các kho chứa công thức cài đặt phần mềm. Ngoài kho "main" mặc định, bạn có thể thêm các kho phổ biến khác:

# Xem các kho đã cài đặt
scoop bucket list

# Xem danh sách các kho phổ biến được hỗ trợ chính thức
scoop bucket known

# Thêm một kho lưu trữ mới (ví dụ: extras hoặc java)
scoop bucket add extras
scoop bucket add java
scoop bucket add php

Cấu hình nâng cao

Nếu bạn đang sử dụng mạng nội bộ hoặc máy chủ có proxy, bạn cần cấu hình Scoop để có thể tải dữ liệu:

# Thiết lập Proxy
scoop config proxy 127.0.0.1:1080

# Xóa thiết lập Proxy khi không dùng nữa
scoop config rm proxy

Để sao lưu danh sách phần mềm đang sử dụng sang một máy tính khác, bạn có thể sử dụng tính năng export/import:

# Xuất danh sách ra tệp JSON
scoop export > apps_backup.json

# Cài đặt lại toàn bộ phần mềm từ tệp JSON
scoop import apps_backup.json

Một số Buckets cộng đồng hữu ích

Ngoài các kho chính thức, cộng đồng còn phát triển nhiều kho phần mềm chuyên biệt:

• dorado: Tập trung vào các ứng dụng phổ biến và phần mềm Trung Quốc.
• nerd-fonts: Chứa các bộ font chữ dành cho lập trình viên.
• versions: Cung cấp các phiên bản cũ hơn của cùng một phần mềm.
• jetbrains: Các bộ công cụ IDE của JetBrains.