Các lệnh điều khiển chu kỳ sống của hệ thống Linux — bao gồm tắt máy, khởi động lại và làm mới dịch vụ mạng — là những kỹ năng nền tảng cho quản trị viên và người dùng nâng cao. Dưới đây là cách thực hiện chính xác và an toàn trên các bản phân phối hiện đại sử dụng systemd và NetworkManager.

Tắt máy và khởi động lại

Các lệnh sau yêu cầu đặc quyền sudo (trừ khi được cấu hình đặc biệt trong sudoers):

• Tắt máy ngay lập tức:
  sudo shutdown -h now
  Hoặc ngắn gọn hơn:
  sudo poweroff
• Tắt máy sau khoảng thời gian nhất định (ví dụ: 15 phút):
  sudo shutdown -h +15
• Khởi động lại ngay:
  sudo reboot
  Hoặc tương đương:
  sudo shutdown -r now

Làm mới dịch vụ mạng

Trên hầu hết các bản phân phối hiện đại (Ubuntu, Fedora, Debian 10+, CentOS 8+), NetworkManager là dịch vụ quản lý mạng mặc định. Có nhiều cách để làm mới kết nối — mỗi cách phù hợp với ngữ cảnh khác nhau:

1. Khởi động lại dịch vụ NetworkManager

Phương pháp tổng quát nhất, ảnh hưởng đến toàn bộ cấu hình mạng (bao gồm cả Wi-Fi, Ethernet, VPN):

sudo systemctl restart NetworkManager

2. Tái kích hoạt kết nối cụ thể

Khi chỉ muốn làm mới một giao diện (ví dụ: enp0s3 hoặc wlp2s0) mà không làm gián đoạn toàn bộ dịch vụ:

sudo nmcli connection down "My-WiFi-Connection"<br>sudo nmcli connection up "My-WiFi-Connection"

Thay "My-WiFi-Connection" bằng tên kết nối thực tế (có thể liệt kê bằng nmcli connection show).

3. Làm mới cấu hình IP và DNS

Nếu chỉ cần cập nhật lại địa chỉ IP từ DHCP hoặc làm mới cache DNS mà không ngắt kết nối:

sudo nmcli device reapply enp0s3

4. Giao diện tương tác qua menu văn bản (nmtui)

Chạy công cụ đồ họa dạng TUI để thao tác trực quan:

nmtui

Sử dụng phím mũi tên để chọn "Activate a connection", sau đó chọn kết nối cần tắt/đóng rồi nhấn Enter để vô hiệu hóa, sau đó chọn lại để kích hoạt.

5. Phương pháp cấp thấp: ifconfig + dhclient (không khuyến khích trừ trường hợp đặc biệt)

Với các hệ thống không dùng NetworkManager (ví dụ: server thuần CLI hoặc cấu hình mạng tĩnh thủ công):

sudo ip link set enp0s3 down<br>sudo ip link set enp0s3 up<br>sudo dhclient enp0s3

Làm mới danh sách mạng Wi-Fi khả dụng

Để cập nhật danh sách điểm truy cập gần nhất (thường hữu ích sau khi di chuyển hoặc khi AP vừa bật):

sudo nmcli device wifi rescan

Sau đó kiểm tra danh sách bằng:

nmcli device wifi list

Ghi chú quan trọng

• Không nên dùng halt hoặc reboot không có sudo trên hệ thống hiện đại — chúng có thể bỏ qua quy trình tắt an toàn.
• Các lệnh ifup/ifdown đã lỗi thời trên systemd-based distributions và thường không tương thích với NetworkManager.
• Mỗi lệnh đều có thể được kiểm tra trạng thái bằng systemctl status NetworkManager hoặc nmcli general status.