Trong lập trình Python, các phép so sánh và toán tử logic giúp kiểm tra điều kiện để ra quyết định. Các ký hiệu phổ biến bao gồm:
>=: lớn hơn hoặc bằng<=: nhỏ hơn hoặc bằng==: bằng!=: không bằng (lưu ý:<>chỉ dùng được trong Python 2)
tuoi = 19
if tuoi >= 18:
print("Đã đủ tuổi vào quán net...")
Toán tử logic như and, or, và not cho phép kết hợp nhiều điều kiện:
ban_di = input("Bạn có đi không? ")
nguoi_kia_di = input("Người kia có đi không? ")
if ban_di == "đi" or nguoi_kia_di == "đi":
print("Có thể tiến hành công việc.")
if ban_di == "đi" and nguoi_kia_di == "đi":
print("Cả hai cùng đi mới được xử lý.")
Ví dụ ứng dụng: chương trình xác định "bạch phú mỹ":
mau_da = input("Bạn có trắng không? ")
tai_san = int(input("Tổng tài sản của bạn là bao nhiêu? "))
ngoai_hinh = input("Bạn có đẹp không? ")
if mau_da == "trắng" and tai_san > 1000000 and ngoai_hinh == "đẹp":
print("Bạn là bạch phú mỹ.")
else:
print("Bạn chưa đạt tiêu chuẩn.")
Toán tử not đảo ngược giá trị logic:
x = 30
if not (x > 0 and x <= 50):
print("Điều kiện bị phủ định")
else:
print("Điều kiện đúng")
Cấu trúc if-elif-else hỗ trợ xử lý nhiều nhánh điều kiện:
cong_ty = input("Bạn muốn làm ở đâu? ")
if cong_ty == "NetEase":
print("Bạn nhận được lời mời phỏng vấn từ NetEase.")
elif cong_ty == "Taobao":
print("Bạn nhận được lời mời phỏng vấn từ Taobao.")
elif cong_ty == "JD":
print("Bạn nhận được lời mời phỏng vấn từ JD.")
else:
print("Chưa có cơ hội nào phù hợp.")
Vòng lặp while thực hiện lặp lại khi điều kiện còn đúng:
dem = 1
while dem <= 5:
print("Lần lặp thứ", dem)
dem += 1
Lồng ghép điều kiện: if bên trong if:
co_ve = 1
chieu_dai_dao = 8
if co_ve == 1:
print("Kiểm tra vé thành công, vào cổng an ninh.")
if chieu_dai_dao <= 10:
print("Qua cửa an ninh, vào phòng chờ.")
else:
print("Vật cấm vượt mức cho phép.")
else:
print("Vui lòng mua vé trước.")
Vòng lặp lồng nhau: in hình chữ nhật sao:
hang = 1
while hang <= 5:
cot = 1
while cot <= 5:
print("*", end="")
cot += 1
print()
hang += 1
In tam giác sao:
hang = 1
while hang <= 5:
cot = 1
while cot <= hang:
print("*", end="")
cot += 1
print()
hang += 1
Bảng cửu chương với căn chỉnh đẹp bằng \t:
hang = 1
while hang <= 9:
cot = 1
while cot <= hang:
print(f"{cot}*{hang}={cot*hang}\t", end="")
cot += 1
print()
hang += 1
Ví dụ trò chơi kéo-búa-bao:
import random
nguoi_choi = int(input("Nhập: 0-Búa, 1-Kéo, 2-Bao: "))
may_tinh = random.randint(0, 2)
if (nguoi_choi == 0 and may_tinh == 1) or \
(nguoi_choi == 1 and may_tinh == 2) or \
(nguoi_choi == 2 and may_tinh == 0):
print("Bạn thắng!")
elif nguoi_choi == may_tinh:
print("Hòa!")
else:
print("Bạn thua!")
Vòng lặp for duyệt qua từng phần tử:
ten = "laowang"
for ky_tu in ten:
print(ky_tu)
Sử dụng break để thoát sớm khỏi vòng lặp:
i = 1
while i <= 5:
if i == 3:
break
print(i)
i += 1
Sử dụng continue để bỏ qua lần lặp hiện tại:
i = 0
while i < 10:
i += 1
if i == 3:
continue
print(i)