Thư viện os trong Python cung cấp giao diện để tương tác trực tiếp với hệ điều hành, cho phép thực hiện các thao tác như xử lý đường dẫn, quản lý tiến trình và truy xuất thông tin môi trường hệ thống. Đây là một trong những thư viện chuẩn được tích hợp sẵn, không cần cài đặt thêm.

1. Xử lý đường dẫn tệp và thư mục

Module con os.path chuyên dùng để thao tác với đường dẫn. Dưới đây là các hàm phổ biến cùng ví dụ minh họa:

>>> import os
>>> os.path.abspath("log.txt")
'C:\\\\workspace\\\\project\\\\log.txt'

>>> os.path.normpath("folder//sub\\file.txt")
'folder\\\\sub\\\\file.txt'

>>> os.path.dirname("/home/user/docs/report.pdf")
'/home/user/docs'

>>> os.path.basename("/var/log/nginx/access.log")
'access.log'

>>> os.path.join("C:", "Temp", "data.csv")
'C:\\\\Temp\\\\data.csv'

>>> os.path.exists("./config.yaml")
True

>>> os.path.getsize("image.png")
2048

2. Khởi chạy tiến trình bên ngoài

Hàm os.system(cmd) cho phép thực thi lệnh shell hoặc khởi chạy ứng dụng bên ngoài:

>>> import os
>>> os.system("notepad.exe notes.txt")  # Mở Notepad với file notes.txt
>>> os.system("ping -n 3 google.com")   # Gửi 3 gói ping

Hàm này trả về mã thoát (exit code) của tiến trình sau khi hoàn tất — thường là 0 nếu thành công.

3. Truy vấn và điều chỉnh môi trường hệ thống

Một số hàm hữu ích để lấy thông tin hệ thống hoặc thay đổi ngữ cảnh làm việc:

>>> os.getcwd()
'/home/developer/app'

>>> os.chdir("/tmp")
>>> os.getcwd()
'/tmp'

>>> os.getlogin()
'dev_user'

>>> os.cpu_count()
8

>>> os.urandom(8).hex()
'f1a3b7c9d2e8f0a5'